Kıbrıs Adası, çağlar boyunca, tarihin her döneminde çalkantılara sahne olmuştur. Gerek stratejik konumu gerekse doğal zenginliği nedeniyle komşusu olan ülkeler tarafından zaman zaman işgal edilmiş, kurulan kentler ve zenginlikler yağmalanmış, sıkıntılı dönemler yaşanmıştır. Tarih boyunca tüm kargaşalara ve zorluklara rağmen Kıbrıs Adası, kendine özgü tarihi varlığından hiç birşey kaybetmeden ve kültürünü daha da geliştirerek, zenginleştirerek günümüze gelmiştir

Eski adı Alasya olan Kıbrıs’ a Mısır firavunları  Asurlular Persler hakim olmuş yunanlılar ticari üsler kurmuşlardır. M.Ö. 4. yy.

Persler den Makedonyalı İskender ‘e sonra da Roma hakimiyetine geçen Kıbrıs 395 yılında Doğu Roma ( Bzans)’ nın payına düşmüştür.

III.Haçlı Seferinde İngiliz Kralı Aslan Yürekli Richard Bzans Valisini Ada’dan kovarak Fransız Lusignan hanedanını yönetime getirdi.(1191 )
Kıbrıs Mısır Türk Memluklu Sultanlığına bağlandı.(1250-1517) 15.yy’ da Venedikliler Adayı işgal ederek sömürgeleştirdiler.

Yavuz Sultan Selim ‘in 1517’de Mısır ‘ı alarak Doğu Akdeniz ‘i ele geçirmesiyle Kıbrıs; İstanbul-Mısır yolunun güvenliğini tehlikeye düşüren bir konuma geldi

1571 de Lala Mustafa Paşa komutasındaki donanma Kıbrıs’ı ele geçirdi. Anadolu’dan binlerce Türkmen Kıbrıs’a yerleştirildi.

Osmanlı devleti ile Rusya arasında savaş çıkması üzerine 1878 ‘de İngiltere Osmanlılardan yana tavır koyacağını ileri sürerek,Ada ‘nın kendisine verilmesini istedi

Ruslar işgal ettikleri Kars ve Artvin’i Türkiye ye geri verdikleri zaman Kıbrıs’ın yönetimi yeniden Osmanlılara bırakılacaktı

1878 sonrası on binlerce Türk Kıbrıs tan ayrılarak Türkiye ve İngiltere’ye göç edince Ada daki Türkler azınlığa düşmüş oldular.

1914 yılında Osmanlı Devleti İngiltere’ye karşı Almanya ile birlikte savaşa girince İngiltere Osmanlılarla yaptığı antlaşmayı tanımadığını ileri sürerek Kıbrıs ‘ı sömürgeleri arasına kattı.

II.Dünya Savaşı sonrası sömürgeci devletlerin sömürgelerini terk etmeye başlaması üzerine Yunanistan Kıbrıs ‘ı İngiltere den istedi

Yeni Kıbrıs Anayasası’ na göre devletin dili Yunanca ve Türkçe resmi dil olacak yönetimi iki cemaat ortak paylaşacaktı.

Bir grup Rumlar bu anlaşmayı içlerine sindirememiş ve Enosis( Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlama ülküsü) den vazgeçmemişlerdi.

Kıbrıs’taki Rumların 1 Nisan 1955 gününde EOKA’yla başlattıkları yıldırma hareketi daha 6 ayını doldurmadan, üstelik 29 Ağustos 1955’te başlayan ve gizli olarak devam eden II. Londra Konferansı bitmeden 6 Eylül 1955 yılgünü öğleden sonrasında Atatürk’ün Selanik’te doğduğu eve ve Selanik’teki Türk Konsolosluğu’na bomba atıldığı haberi İstanbul’a ulaştı

İstanbul ve İzmir’de bazı siyasi provakatörlerin başta Beyoğlu olmak üzere  İstanbulua taşradan kamyonlarla getirilmiş cahil takımı ile  hareketine dönüşmüştür.

 Olaylarda İstanbul’la İzmir’deki birçok Rum vatandaşın  İstanbul'dan İzmirden  kaçmasına yol açtı.Bugün bile hala bu yağmacıların o güne ait emellerinin Kıbrıs severliliği tartışılıyor.Çok sayıda Rum Türk vatandaşına bu yapılan  yağma hareketi ve şiddet olayları   sağ duyulu Türk vatandaşları tarafından onaylanmadığı gibi 6-7 olaylarını İstanbullular utanç günleri kabul etmektedirler.

1959 Londra ve 1960 Zürih Anlaşmalarıyla Adnan Menderes hükümetinin Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu İngiltere’ nin hakemliğinde Türkiye’ nin Ada ‘da “ Garantör ( Söz Sahibi)” Devlet olduğunu İngiltere ve Yunanistan ‘a kabul ettirdi. Böylece Rumların Adadaki Türkleri yok etmesi önlendiği gibi 16.08.1960 ‘ta Kıbrıs Rum-Türk Cumhuriyeti ilan edildi 

19.02.1959 Londra Anlaşmasına göre İngiltere Türkiye ve Yunanistan garantör devletler olarak Kıbrıs Cumhuriyetinin Anayasası’nın ihlali halinde ortak olarak mümkün olmazsa diğerlerine danıştıktan sonra tek başlarına askeri müdahaleye karar verebileceklerdi.

Türk cematinin lideri Dr. Fazıl KÜÇÜK cumhurbaşkanı yardımcısı olarak Makarios’ un entrikalarında bunalmıştı

Tarihe “Kanlı Noel” olarak geçen 21 AralıkHYPERLINK "http://tr.wikipedia.org/wiki/1963"1963’te Kıbrıslı Türklere karşı başlatılan silahlı saldırıları Türkiyede büyük yankı yaptı

Türk uçakları 25 Aralık 1963 ‘te Lefkoşe üzerinde uçuşa başladı. 650 kişilik Türk birliği karargahından çıkarak Türk kesimini korumaya aldı

Rum saldırılarının sürmesi üzerine 15 Şubat 1964 ‘te Türkiye Kıbrıs a müdahaleden bahsetmiş bunun üzerine BM Güvenlik konseyi 4 Mart 1964 te sekiz maddelik bir karar almıştır. “ Taraflardan barışı bozacak hareketlerden kaçınmaları istenmiş barış gücü kurulmasına karar verilmiş

. Rum saldırılarını tekrara başlaması üzerine Türk hükümeti TBMM den Kıbrıs a müdahale yetkisi alınca BM Barış Gücü Adaya sevk edilmiştir

Makarios 4 Nisan 1964 ‘te Londra ve Zürih Anlaşmalarının ayrılmaz bir parçası olan ittifak antlaşmasını fesh ettiğini açıkladı

Türklere baskı artınca Türkiye 7 Haziran 1964 ‘te Kıbrıs a müdahaleye karar vermişti ki 5 Haziran da meşhur “ Johnson Mektubu” olayı patlak verdi. Amaç müdahaleye engel olmaktı. Mektubun içinde müdahale edilmemesi için tehditkar maddeler vardı

Görüşmeler sürerken Rumlar Erenköy ve Mansura da Türklere karşı katliama girişti. BM askerleri duruma seyirci kalınca Türk uçakları Rum mevzilerini bombalayarak tethişi durdurdu. Bunun üzerine Makarios Sovyet Rusya dan yardım istedi. Kruşçev İnönü den askeri harekatı durdurmasını istedi. Yunanistan geri adım atarak barışçı çözüm istediğini dile getirdi. Ancak öte yandan Kıbrıs a 12 bin asker sevk etti.

Makarios bağlantısız devletleri yanında gördüğü için ikili görüşmelere karşı olduğunu bildirerek BM nin devreye girmesini istedi.

1963-64 buhranı sonunda Türkiye’nin Amerika’ya karşı güveni sarsılınca Sovyetler Birliği ile siyasi ilişkiler kuruldu. Dışişleri bakanı Feridun Cemal Erkin 30 Ekim – 6 Kasım 1964 ‘ te Moskova yı ziyaret etmiş yayınlanan bildiri ile Sovyetler birliği Kıbrıs ta” İki milli cemaatin “ varlığını kabul ederek Türkiye’nin görüşünü benimsemiştir

1968 yılında başlayan ve 1974 e kadar süren toplumlar arası görüşmeler Rumların inadı yüzünden bir sonuca ulaşamadı.

1973 seçimleriyle Türkiye de CHP -MSP koalisyon kuruldu

Yunanistan da iş başında bulunan askeri cunta Enosis in Kıbrıs'ta gecikmesini içine sindiremiyordu.

15 Temmuz 1974 te Rum cinayet örgütü EOKA cılar ve lideri Nikos Sampson Rum Milli Muhafız teşkilatının yardımıyla darbe yaparak Makarios’u görevden uzaklaştırıp Kıbrıs Helen Cumhuriyetini ilan etti. Böylece ENOSİS yolunda ilk önemli adım atıldığı gibi Yunanistan’ın da Kıbrıs a müdahale ettiği gün yüzüne çıktı

Amerika İngiltere ve Türkiye yeni yönetimi tanımadıklarını açıkladılar

Türkiye garanti antlaşmasının 4. maddesinin verdiği yetkiye dayanarak İngiltere ile beraber Kıbrıs a müdahale etmeye kararlıydı. Başbakan Bülent Ecevit Londra da görüştüğü İngiliz hükümetinden gerekli desteği alamadı.İngiltere BM ve NATO’ nun devreye girmesini istiyordu. Türkiye tek başına müdahale yapacağını İngiltere ye hissettirdiyse de İngilizler buna ihtimal vermediler

Başbakan Bülent Ecevit 19 Temmuz 1974 te Londra’ dan döndükten bir gün sonra 20 Temmuz 1974 ’te Türk Silahlı Kuvvetleri denizden ve havadan adaya çıkarma yaptı.

22 Temmuz akşamı ateşkes yürürlüğe girdiğinde Türk Kuvvetleri Girne Lefkoşe yolunu kontrol altına almışlar ve Girne kıyılarında da bir genişleme yapmışlardı. Bu durum askeri bakımdan tehlikeli ve yetersizdi. Bu dönemde Türkiye 300 tank ve 40 bin askeri adaya indirmiş bulunuyordu.
Yunanistan’ ın adaya müdahalesinde kılını kıpırdatmayan BM güvenlik konseyi Türkiye’ nin Kıbrıs’ a çıkarma yapmasıyla harekete geçti. Çünkü Yunanistan ve Türkiye savaş durumuna gelmişlerdi.

BM güvenlik konseyi 20 Temmuz 1974 te aldığı 353 sayılı kararla ada da atel kesin sağlanıp yabancı kuvvetlerin çekilmesini Kıbrıs ın bağımsızlık ve toprak bütünlüğünün sağlanmasını karalaştırdı. Türkiye 22 Temmuz 1974 saat 17:00 de ateşkese uydu.

25 Temmuzda Türkiye Yunanistan ve İngiltere İsviçre’ nin Cenevre kentinde toplanarak 30 Temmuzda Cenevre deklarasyonunu imzaladı.

Rumlar daha sonra ateşkese uymayıp Türk bölgelerindeki kuşatmayı sürdürmüşlerdir

Bunun üzerine 14 Ağustos 1974 te ikinci Kıbrıs barış harekatı başlatılmıştır. İki gün zarfında Türk kuvvetleri Magusa- Lefkoşe-Lefke-Kokkina çizgisine ulaşarak adanın %38 ini ele geçirmiş ve BM’ nin ateşkesine uyduğunu kabul etmişti.

Türk tarafı coğrafi esasa dayalı fedaratif sistem veya kantonlara dayalı sistemden yanaydı
II. Kıbrıs Harekatı toprak işgali olarak algılanmış ve ne sert tepki A.B.D ile SSCB den gelmiştir. Kıbrıs meselesinde Türkiye’ye en büyük darbeyi Amerika indirmiştir.

Harekât sırasında güneyde kalan 10 000 Türk, Ağrotur İngiliz üssüne sığındı ve İngilizler tarafından rehin alındı. Türkiye'yle yapılan görüşmelerde pazarlık konusu yapıldı. Rehineler 1975 yılı başında serbest bırakıldı.

Bu arada Yunanistan 14 Ağustosta NATO’ nun askeri kanadından çekildiğini açıkladı.

1963-1964 Kıbrıs krizindeki Johnsen mektubundan sonra 1974 Kıbrıs krizi Türk-Amerikan ilişkilerine ikinci bir tahrip edici darbe vurmuştur. Amerikan Kongresi 5 Şubat 1975 te Türkiye’ ye silah ambargosu uygulamaya başlamış Eylül 1978 e kadar sürmüştür.

Ambargoya karşı Türkiye 13 Şubat 1975’ te Kıbrıs Türk federe devletini kurarak anlamlı bir cevap vermiştir. 1978 yılındaki Ecevit hükümeti Kıbrıs’ ın Türk bölgesindeki Maraş ‘ a 35.000 Rum göçmenin kabul edilebileceğini açıklayınca 26 Temmuz 1978’ de Amerika Türkiye’ ye ambargoyu kaldırdığını açıkladı.

12 Eylül 1980 de Türkiyede Asgeri yönetim iktidara Kenan Evren liderliğinde el koyar

Kenan Evren'in Amerikalıların sözüne güvenerek, koşulsuz bir biçimde 20 Ekim 1980 tarihinde Yunanistan'ın NATO'ya dönüşüne yeşil ışık yakar..20 Ekim 1980 tarihinde Yunanistan NATO ya döner

Türkiye de ANAP yönetime gelmeden 15 Kasım 1983’te KKTC ilan edidi.

BM Güvenlik Konseyi 17 Kasım 1983’ te toplanarak KKTC’ nin bağımsızlığına ilişkin kararın hukuken geçersiz sayılıp eski statüsünün verilmesini dile getirdi. Güvenlik konseyinin 541 sayılı bu kararı 29 Mart 1984’te AET tarafından olduğu gibi kabul edilmiştir. Amerikanın baskısıyla Pakistan ve Bangladeş’ te KKTC yi tanımadı

5 Mayıs 1985’te Kuzey Kıbrıs’ta referandum yapılmış. 164 Maddelik anayasa yapılarak yürürlüğe konulmuş ve Devlet olma yolunda önemli bir adım atılmıştır. Yapılan seçimler sonrası oyların %70 ini alan Rauf Denktaş KKTC’nin İlk Cumhurbaşkanı olmuştur.

Bu arada Maraş bölgesiyle Lefkoşe hava alanının geçici olarak BM barış gücü kuvvetlerine teslimi öngörülmekteydi. Denktaş bu önerileri kabul etmedi

24 Nisan 2004 tarihinde Kofi Annan’ın hazırladığı “Annan Planı “ her iki toplumda referanduma sunulmuştur. Kuzey Kıbrıs’ta % 64.91 Evet, % 35.09 hayır, Güney Kıbrıs’ta %75.83 hayır, % 24.17 evet oyu çıkmıştır. Kuzey Kıbrıs % 64.91 evet oyu vererek

 23 Nisan 2003 tarihinden sonra Güney ile Kuzey arasında bazı kapılar karşılıklı olarak açılarak iki tarafta yaşayanların gidip gelmeleri sağlanmıştır. Bu davranış iyi bir niyetin önemli göstergesi olmuştur.

1 Mayıs 2004 Kıbrıs rum yönetimi AB üyeliğine kabul edildi

Mayıs 2004'deTürkiye yayınladığı kararname ile  AB ile Türkiye arasında imzalanmış olan gümrük birliği anlaşması ile sağlana yararlardan ,Kıbrıs hariç tüm ab ülkelerinin faydalanacağını bildirdi.

Ekim 2004 te Türkiye'AKP hükümeti yeni bir kararname imzalayarak gümrük birliğinden yararlanacaklar listesine Güney Kıbrıs ı dahil ettiğini duyurdu

Kapı barikatının kaldırılması ilk olarak 23 Nisan  2003  aynıda oldu  Ledra palas sınır kapısı kontrollu yaya geçişine açıldı.2005 senesinin sonlarında, Mehmet Ali Talat tarafından  Türk tarafı duvarı 24 Kasım 2005 gecesi yıktırdı;24 Aralık 2005’te bitirilen Lefkoşe Lokmacı sınır kapısı açıldı.

Bu avrupadaki son duvarın yıkılması idi ve artık Rum ve Türk halkının  savaş korkusu kalmamış ve eskisi gibi kapı komşusu olmasada eski günleri yaad etme fırsatını bulmuşlardı,Maraş,mal paylaşım,egemenlik gibi sorunlar devam etsede  duvarın yıkılması bir kesim hariç mutlu olmuşlardır

                                                                           Mutlu Demirdelen