KUZEY KIBRIS'A YÖNELİK MÜLKİYET TUTUKLAMALARI ERHÜRMAN’IN AÇIKLAMALARI

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği görevine seçilmesinin üzerinden on yıl geçen BM Genel Sekreteri António Guterres, Kıbrıs müzakerelerinin en tıkanmış olduğu dönemde sürece yeniden hareket kazandırmak amacıyla, görev süresinin sona ermesine dört ay kala Kıbrıs’a gitti.

Guterres, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile bir araya geldi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, hem Türk hem de Rum tarafıyla ayrı ayrı görüştükten sonra üçlü zirve gerçekleştirdi. Görüşmenin planlanandan daha kısa sürmesi ve görüşme sonrasında Guterres’in Erhürman ve Christodoulides ile üçlü bir fotoğraf vermemesi dikkat çeken ayrıntılar arasında yer aldı.

KIBRIS’TA MÜLKİYET KRİZİ VE TUTUKLAMALAR DEVAM EDİYOR

António Guterres, 29 Temmuz’da Kıbrıs’tan ayrıldı. Ancak Kıbrıs Adası’nın en çetrefilli konularından biri olan “mülkiyet ihlalleri ve tutuklamalar” konusunda herhangi bir ilerleme sağlanamadığı ortaya çıktı.Mülkiyet anlaşmazlığının yankıları adanın her iki tarafında da tartışılıyor.

Hafta içi gerçekleştirilen BM- KKTC- GKRC görüşmelerinin ardından KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın misilleme olarak değerlendirilen açıklamaları, adada çözüm isteyen Kıbrıslı Türklerin tepkisine yol açtı.

KKTC CUMHURBAŞKANI ERHÜRMAN’IN SÖZLERİ TARTIŞMA YARATTI

BM Genel Sekreteri  Guterres’in adadan ayrılmasının ardından,KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın KKTC’deki inşaat sektörünü krize sürükleyen mülkiyet bağlantılı tutuklamaları Guterres’in gündemine taşıdığı yönündeki haberler kamuoyunda geniş yankı buldu.

Erhürman’ın, “Kuzey’de Rum malları üzerinde işlem yapan kişilere yönelik tutuklama ve yakalama girişimleri yalnızca KKTC’de yaşayan Türkleri veya yabancıları değil, aynı hukuki mantık uygulanırsa Rum vatandaşlarını da hedef alabilecek bir süreci başlatmış olacak” şeklindeki sözleri tartışma yarattı.

Tepkilerin ardından KKTC Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, Erhürman’ın Guterres’e, adanın çözülemeyen mülkiyet sorunu nedeniyle hiç kimsenin tutuklanma korkusuyla yaşamak zorunda kalmaması gerektiğine inandığını söylediği belirtildi.

Erhürman’ın, adli ve yasal süreçlerin iki toplum arasındaki güveni zedelediğini aktardığı; hiç arzu etmemesine rağmen benzer uygulamaların kuzeyde Kıbrıslı Rumlara yönelik olarak da hayata geçirilebileceğini ifade ettiği kaydedildi. Bununla birlikte Erhürman’ın, iki toplum arasındaki güveni zedeleyecek adımlardan kaçınılması gerektiğini özellikle vurguladığı bildirildi.

Konuya ilişkin haberler KKTC ve Güney Kıbrıs basınında farklı şekillerde yorumlandı. Seçimlerde Tufan Erhürman’ın cumhurbaşkanı seçilmesine destek veren geniş bir kesim de basında çıkan haberlerin ardından sosyal medya üzerinden yoğun eleştirilerde bulundu.

Cumhurbaşkanı Erhürman, tartışmalar üzerine üçlü görüşmenin ardından düzenlediği basın toplantısındaki sözlerine açıklık getiren yazılı bir açıklama yayımladı.        

“İKİ VURGUM GÖZDEN KAÇTI”

Mülkiyet konusundaki sözleri değerlendirilirken iki önemli vurgusunun gözden kaçtığını düşündüğünü belirten Erhürman, açıklamasında şu ifadelerini hatırlattı: “Bir hukukçu olarak asla ne isterim, ne dilerim, ne amaçlarım...”

“Asla arzu ettiğim, asla yapılmasını doğru bulduğum bir şey de değildir...”

Cumhurbaşkanı Erhürman, konuya ilişkin açıklamalarının tamamının Cumhurbaşkanlığının resmî internet sayfasında yayımlanan basın toplantısında yer aldığını belirterek, kamuoyundan değerlendirmelerini konuşmanın tamamını izledikten sonra yapmasını istedi.

“KIBRISLI İKİ TOPLUMUN MAĞDURİYETİNE AYNI HASSASİYETLE YAKLAŞIRIM”

Kendisine hem insan hem de hukukçu olarak yalnızca Kıbrıslı Türklerin veya yalnızca Kıbrıslı Rumların mağduriyeti üzerinden bakılmasının doğru olmadığını ifade eden Erhürman, her iki toplumun yaşadığı mağduriyetlere de aynı hassasiyetle yaklaştığını kaydetti.

Mülkiyet konusunda kuzeyde yapılan yanlışlara karşı çıktığı gibi güneyde yapılan yanlışlara da karşı çıktığını belirten Erhürman, bu tutumunu sürdürmeye devam edeceğini vurguladı.

“İKİ TARAF İÇİN DE TUTUKLAMALARI DOĞRU BULMAM”

Erhürman, ister tutuklama emirleri ister tanıklık davetiyeleri yoluyla olsun, herhangi bir kişinin Kıbrıs sorununun failiymiş gibi muamele görmesini doğru bulmadığını ifade etti. Tutuklama ve hapis uygulamalarında mütekabiliyet anlayışını da doğru bulmadığını belirtti.

Tufan Erhürman açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Kıbrıs’taki mülkiyet sorununun çözümsüzlüğü dolayısıyla güneyden veya kuzeyden herhangi bir kişinin tutuklanmasını, ifadeye çağrılıp tutuklanma endişesi yaşamasını ne isterim, ne dilerim, ne amaçlarım, ne arzu ederim ne de böyle bir şey yapılmasını doğru bulurum.”

Misilleme konusundaki görüşlerinin yanlış anlaşıldığını belirten Erhürman, kendisini eleştirenlere de teşekkür ederek açıklamasının sonunda, “Eleştiri yapan, görüş belirten tüm arkadaşlarıma saygı ve sevgilerimle” ifadelerini kullandı.

KIBRIS MÜLKİYET SORUNU VE TUTUKLAMALAR KONUSU NEDİR?

Kıbrıs’taki mülkiyet tartışmaları kapsamında Güney Kıbrıs makamları, BM kararlarını dayanak göstererek kuzeyde 1974 öncesinde Kıbrıslı Rumlara ait olduğu belirtilen taşınmazların sahiplerinin izni olmadan inşaat projeleri geliştirilmesi, satılması veya pazarlanma faaliyeti yapan KKTC’deki birçok şirket ve kişi hakkında soruşturma ve yargı süreçleri başlattı. Bunu tüm AB ülkeleri ile paylaştı.

Bu süreç yalnızca adada değil, İtalya ve Fransa başta olmak üzere çeşitli Avrupa Birliği ülkelerinde de gözaltı ve iade girişimleriyle gündeme geldi. Güney Kıbrıs ile ikili anlaşmaları bulunan Birleşik Arap Emirlikleri’nde de benzer gelişmeler yaşandı.

MÜLKİYET DOSYALARINDA TUTUKLAMA VE GÖZALTILAR YAPILDI.

Özellikle son üç yılda artan tutuklamalar, Kuzey Kıbrıs’taki inşaat ve gayrimenkul sektöründe büyük bir krize yol açtı.Ancak tutuklanan veya haklarında Europol ya da Interpol bağlantılı arama ve yakalama kayıtları bulunduğu belirtilen kişilerin tamamı aynı hukuki durumda değil. Bazı kişiler mahkûm edilirken bazıları hakkındaki yargılamalar devam ediyor. Bazı kişilerin iade talepleri reddedilirken bazıları da kısa süreli gözaltının ardından serbest bırakıldı.

Mülkiyet suçlamaları kapsamında arandığı belirtilen ve KKTC bağlantılı gayrimenkul sektöründe faaliyet gösteren yaklaşık 200 kişinin bulunduğu öne sürülüyor.

TUTUKLAMALARLA GÜNDEME GELEN İSİMLER

Kıbrıslı Türk avukat Akan Kürşat Roma'da tutuklandı.

Kıbrıslı Türk avukat Akan Kürşat, kuzeydeki tartışmalı taşınmazların satış işlemlerine hukuki danışmanlık yaptığı iddiasıyla çıkarılan tutuklama emri kapsamında, 30 Aralık 2023’te ailesiyle tatil için gittiği İtalya’nın başkenti Roma’da gözaltına alındı.

Bir süre İtalya’da tutuklu kalan Kürşat, daha sonra Güney Kıbrıs’a iade edildi ve teminatla serbest bırakıldı. Ancak iddia makamının temel tanığının hayatını kaybetmesinin ardından savcılık cezai kovuşturmayı sürdüremedi ve süreç askıya alındı.Akan Kürşat’ın tutuklanması, mülkiyet dosyaları kapsamında başlayan tutuklama zincirinin ilk önemli halkalarından biri oldu.

Afik Group kurucusu Simon Aykut KKTC'den Güney Kıbrıs'a geçerken tutuklandı.

KKTC’de çok sayıda inşaat projesi gerçekleştiren Afik Group’un kurucusu ve Caesar projelerinin sahibi Türkiye doğumlu KKTC vatandaşı İsrail asıllı Simon Aykut, 8 Haziran 2024’te Kuzey Kıbrıs Derinya sınır kapısından aracı ile Güney Kıbrıs'a geçerken  tutuklandı.

Aykut, Kuzey Kıbrıs’ta 1974 öncesi Kıbrıslı Rumlara ait olduğu belirtilen araziler üzerinde konut ve turizm projeleri geliştirmek ve bu taşınmazları satmakla suçlandı.15 ay süren tutuklu yargılama sonrası kendisine yöneltilen suçlamaların büyük bölümünü kabul eden Aykout, 24 Ekim 2025’te beş yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Yaklaşık iki yıldır Güney Kıbrıs’ta cezaevinde bulunan Aykut’un, cezasının kalan bölümünü İsrail’de çekeceği İsrail’e iade edildi. Simon Aykout hâlen cezaevinde bulunuyor.

Alman emlakçı Ewa Kounzel Almanya'dan Kıbrıs'a geldiği uçaktan inişte tutuklandı.

Kıbrıs’ta Eva Kunzel adıyla basında da yer alan Alman emlakçı Ewa Isabella Kounzel, Kuzey Kıbrıs’taki tartışmalı konutların tanıtımını ve pazarlamasını yaptığı iddiasıyla 7 Temmuz 2024’te Güney Kıbrıs’ta uçaktan indikten sonra pasaport kontrolü sırasında tutuklandı. Yaklaşık iki yıldır Güney Kıbrıs’ta cezaevinde bulunan Kounzel’in yargılanmasına devam ediliyor.

Avukatları, Kounzel’in ada dışına çıkmama şartıyla kefaletle serbest bırakılmasını talep ederek 300 bin avro kefalet önerdi.Mahkeme, kaçma şüphesi bulunduğu gerekçesiyle bu talebi kabul etmedi. Haziran 2026 itibarıyla davanın ve Kounzel’in tutukluluk hâlinin devamına karar verildi. Kounzel’in Güney Kıbrıs merkezi cezaevinde tutuklu olarak yargılanmaı devam ediyor.

Macar asıllı emlakçılar Ilona Lesko ve Melinda Ladanyi yaşadıkları Pile'de tutuklandılar.

Kıbrıs’ı özel bölgesi Pile’de emlakçılık yapan Macar asıllı Ilona Lesko ve Melinda Ladanyi, kuzeyde Kıbrıslı Rumlara ait olduğu iddia edilen araziler üzerine yapılan konut projelerini pazarladıkları gerekçesiyle evlerinde gözaltına alındılar.Yaklaşık bir yıl cezaevinde tutuklu olarak yargılanan iki isim, suçlamaların bir bölümünü kabul etti. Yargılama sonucunda Ilona Lesko iki yıl altı ay, Melinda Ladanyi ise 15 ay hapis cezasına çarptırıldı. Lesko ve Ladanyi hâlen Güney Kıbrıs cezaevindeler ve  cezalarının kalan sürecini tamamlamak için gün sayıyorlar.

Ukraynalı emlakçı Denys Pohodin, Güney Kıbrıs Larnaka Havalimanında tutuklandı.

Girne’de faaliyet gösteren GP Real Estate şirketinin ortağı, Ukrayna vatandaşı Denys Pohodin, Kuzey Kıbrıs’daki tartışmalı taşınmazlar üzerine yapılan projeleri pazarladığı iddiasıyla Larnaka Havalimanı’nda gözaltına alınarak tutuklandı. Yaklaşık 16 aydır tutuklu olarak yargılanan Pohodin, Haziran 2026’da iki yıl altı ay hapis cezasına mahkûm edildi. Pohodin halen Güney Kıbrıs’taki cezaevinde bulunuyor.

İranlı KKTC vatandaşı inşaatcı Behdad Jafari Fransa'nın Nice Havalimanı'nda tutuklandı

Kuzey Kıbrıs’ta faaliyet gösteren Isatis Construction şirketinin sahibi, İran kökenli KKTC vatandaşı Behdad Jafari, Güney Kıbrıs makamlarının çıkardığı Avrupa Tutuklama Müzekkeresi kapsamında Fransa’nın Nice kentinde gözaltına alındı.

Jafari’nin Güney Kıbrıs’a iadesi talep edildi. Ancak Aix-en-Provence İstinaf Mahkemesi, Aralık 2025’te iade talebini reddetti. Fransız Yargıtayı da Ocak 2026’da savcılığın itirazını reddederek kararı kesinleştirdi. Nice’de yaklaşık iki ay cezaevinde kalan Jafari, Güney Kıbrıs’a iade edilmedi.Halen Kuzey Kıbrıs’ta inşaat faaliyetleri devam ediyor.

Litvanyalı emlakçı Rasa Zilevice  Fransa’nın Nice Havalimanı’nda gözaltına alındı.

Kuzey Kıbrıs’ın İskele bölgesinde Avalon adlı emlak şirketinin sahibi Litvanya vatandaşı Rasa Zilevice, Güney Kıbrıs makamlarının çıkardığı Avrupa Tutuklama Müzekkeresi kapsamında 16 Mayıs 2026’da Fransa’nın Nice Havalimanı’nda gözaltına alındı.

Üç gün nezarethanede kalan Zilevice, daha sonra mahkemeye çıkarıldı ve Güney Kıbrıs’a iadesine karar verildi. Aynı gün karara itiraz eden Zilevice temyiz yolu açık olan davadaki Güney Kıbrıs’a iadesi, Aix-en-Provence İstinaf Mahkemesi tarafından 1 Temmuz 2026’da kabul edildi fakat üst mahkemeye başvuru yolu açık olduğu için açılan temyiz davasından çıkacak karar bekleniyor.

İade süreci henüz kesin olarak sonuçlanmadı.Fransa’dan ayrılmasına izin verilmeyen Zilevice, sürecin sonucuna göre Zilevice’nin ya KKTC’deki ofisine dönebileceği ya da Güney Kıbrıs’a iade edilebileceği ifade ediliyor.

Kıbrıslı Noyanlar şirketi patronu Ahmet Noyan Dubai Havalimanı'nda 8 saat gözaltında tutulup sınırdışı edildi

Noyanlar Group’un sahibi Ahmet Noyan, Nisan 2025’te iş ziyareti amacıyla gittiği Dubai Uluslararası Havalimanı’nda ülkeye giriş yaparken gözaltına alındı. Pasaportuna el konulan Noyan’ın yaklaşık sekiz saat sorgulandığı, daha sonra Birleşik Arap Emirlikleri’ne girişine izin verilmeden Türkiye’ye geri gönderildiği aktarıldı. Bu olay, mülkiyet dosyası kapsamında herhangi bir hapis veya mahkûmiyet kararıyla sonuçlanmadı. Ancak birçok Kuzey Kıbrıs inşaat sektörü paydaşı gibi Türkiye dışında bir ülkeye gidememenin sıkıntısını yaşıyorlar.

BEŞ KIBRISLI RUM KKTC’DE TUTUKLANDI

Tutuklananlar sadece KKTC bağlantılı kişiler değildi. Beş Kıbrıslı Rum, 19 Temmuz 2025’te aynı araçla Akyar Geçiş Noktası üzerinden Kuzey Kıbrıs’a geçti.

Grup, içinden birilerinin aileden kaldığını belirttiği 1974 öncesine ait mülkü ve bölgede yapılan konutları incelemek amacıyla İskele’nin Kalecik bölgesine gitti.

Yanlarında Taşınmaz Mal Komisyonu sürecine ilişkin tapu kayıtları, haritalar ve bazı şirketlerle ilgili belgeler bulunduğu iddiası üzerine bölgedeki kişiler tarafından şikâyet edildiler.Yaşları 65 ile 75 arasında değişen Andreas Kypriano, Annia Kypriano, Niki Geogoria, Antonis Lourol ve Gregory Geogoria, bölgedeki kişilerin şikâyeti üzerine polis tarafından durdurularak gözaltına alındı.

Beş Kıbrıslı Rum'un hakkında “mülke tecavüz”, “genel rahatsızlık” ve “kişisel veriler ile özel hayatın gizliliğini ihlal” suçlamalarının yanı sıra, geçiş şekilleri nedeniyle “askerî yasak bölgeyi ihlal” suçlamasıyla iki ayrı dava açıldı. Yaklaşık iki ila beş ay arasında KKTC’de cezaevinde tutulan şüphelilerin, bölgede inşaat yapan şirketlerin sahipleri tarafından şikâyet edildiği ortaya çıktı.

5 Kıbrıslı Rum’u şikayet edip tutuklatan İskele bölgesinin en büyük inşaatlarını yapan ve Güney Kıbrıs’ın Avrupa tutuklama emri çıkardığı iddia edilen Ahmet Noyan ‘’Noyanlar Şirketler Grubu’’ Burçin Döveç ''Döveç Group'' ve Ceyhun Tunalı ‘’Tunalı İnşaat’’ olduğu ortaya çıktı.

BU TUTUKLAMALAR ARTIK SIRADAN OLAYA DÖNDÜ VE SORUN DEVAM EDİYOR

Mülkiyet sorunu ile bağlantılı suçlamalarla Alman emlak ve proje tanıtımcısı Martin Josef Rikels, Macaristan’da yaşayan emlak kredi finans uzmanı Kornél Virsinger ,27 yaşındaki İsrail vatandaşı Yazan Sarai Eldin gibi Kıbrıs kamuoyunda çok fazla gündeme gelmeyen isimler de Güney Kıbrıs tarafından gözaltına alınıp sorgulandılar.

Yaşanan gelişmeler, Kıbrıs’taki mülkiyet sorununun yalnızca iki toplum arasındaki siyasi müzakerelerin bir başlığı olmaktan çıktığını gösteriyor.

Sorun; emlakçıları, yatırımcıları, inşaat şirketlerinin sahiplerini ve avukatları da kapsayan uluslararası bir hukuk ve tutuklama krizine dönüşmüş durumda. 2 taraf ta geri adım atmıyor. Kuzey Kıbrıs inşaatçıları hız kesmeden uluslararası sorun olan arazileri ‘Sat – Yap’ projelerle devam ettiriyorlar. Güney Kıbrıs’ta bu konuda geri adım atmadan tutuklamalara devam ediyor.

KIBRIS'TA MÜLKİYET TUTUKLAMALARI SONA ERECEK Mİ?

Kıbrıs’ta mülkiyet sorununa bağlı olarak yaşanan tutuklamalar zincirinin genel görünümü ''EN SADE '' haliyle yukarıda şekliyle anlatılan gibidir.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in ziyaretinin ardından bu tutuklamaların sona erip ermeyeceği ise merak konusu. Krizin sona ermesi, iki tarafın da mülkiyet sorununa kalıcı çözüm getirecek yasal düzenlemeleri hayata geçirmesine bağlı.

Mutlu Demirdelen 

Şeffaf Gazete / Kıbrıs Haberleri

FRANSA KKTC'NİN EMLAK KRALİÇESİNİ TUTUKLADI  https://www.seffafgazete.com/haberler/kibris/45831/fransa-kktcnin-emlak-kralicesini-tutukladi-

KKTC EMLAK SEKTÖRÜ İADE KARARINA ODAKLANDI  https://www.seffafgazete.com/haberler/kibris/45946/kktc-emlak-sektoru-iade-kararina-odaklandi